Domena Rodziny Boguszewskich
drzewo genealogiczne, herb, dzieci, galerie, podróże.
logo www.boguszewski.pl

powrót Majątek Skarbiec


Do drugiej połowy XVIII w. Skarbiec jako jeden z folwarków wchodził w skład klucza podoroskiego, dziedzictwa Grabowskich. Gdy Podorosk znalazł się pod eksdywizją (podziałem między wierzycieli), wówczas Skarbiec kupiony został przez Władyczańskich, do których należał do 1939r. Przedostatnim właścicielem tych dóbr był Józef Władyczański, uczestnik powstania styczniowego, zaś ostatnim Miłosław Władyczański ożeniony z Antoniną Nowicką.
Miłosław Władzyczański
Miłosław Władyczański
Antonina Władyczańska
Antonina Władyczańska z d. Nowicka,
majątek Sawejki

Jedna z ich córek Zofia Władyczańska wyszła za mąż za Tadeusza Boguszewskiego, wkrótce narodził się im syn Krzysztof. W ten sposób losy rodziny Boguszewskich związały się ze Skarbcem.

Tadeusz i Zofia Boguszewscy
Tadeusz Boguszewski i Zofia Władyczańska
Krzysztof Boguszewski
Krzysztof Boguszewski

W ciągu XIX wieku istniał w Skarbcu dwór, na którego temat brak przekazów. W 1897 r. dwór ten został zastąpiony przez nowy, murowany pałacyk, wzniesiony wg projektu architekta Łuby (architekt wileński, projektował również m.Podorosk, Koniuchy i inne).

Majątek SKARBIEC

Pałacyk posiadał mocno zróżnicowaną linię frontową, główny akcent tworzył tu czteroosiowy piętrowy, korpus środkowy, założony na planie krótkiego prostokąta, kryty czterospadowym, mocno spłaszczonym dachem, schowanym za attyką balustradową. Od strony lewej znajdowało się krótkie czteroosiowe, mocno cofnięte skrzydło. Wydłużone ośmioosiowe skrzydło prawe, miało na końcu czteroosiowy ryzalit, zwieńczony gładkim frontonem.

Skarbiec Skarbiec

Elewacja tylna pałacyku ze skrzydłami tworzyła jedną linię, pozbawioną jakichkolwiek załamań czy występów. Na zewnętrzne elementy dekoracyjne składały się m.in.: pilastry oraz fryz z tryglifami, które pokrywały portyk, dalej pseudorenesansowe obramienia drzwi i dwóch porte-fenetrów górnej kondygnacji, półkolumny i bogate naczółki stanowiące zwieńczenie oprawy okien, a w końcu gzyms międzykondygnacyjny i wieńczący.

Skarbiec
na podjeździe, powozi Zofia Władyczańska

Majątek do 1918 roku zajmował 1540 ha, natomiast urządzony przez Miłosława Władyczańskiego park krajobrazowy to około 20ha. W roku 1930 ("Spis ziemian RP w roku 1930 - woj. białostockie.Oprac. T. Epsztein , S. Górzyński str. 23") obejmował już "tylko" 655ha. Po światowym kryzysie ekonomicznym (zadłużenia , parcelacje) hektary malały i w 1939 r. pozostały tylko zabudowania i około 10 ha. Przed domem ciągnął się duży, owalny gazon otoczony szeroką drogą.
Skarbiec (na obu zdjęciach) Skarbiec
siostry Zofia i Iza Władyczańskie
Wjazd tworzyła poprowadzona prostopadle do elewacji aleja wysadzana topolami, po obu jej stronach, w dość dużej odległości usytuowane były zabudowania gospodarcze. Do stajen koni wyjazdowych wiodła od portyku aleja lipowa.

Skarbiec mapa

Wnętrze miało układ dwutraktowy. Centralne miejsce w piętrowym korpusie miał dwukondygnacyjny hall. Po lewej stronie w trakcie frontowym mieściła się biblioteka z wyjściem na taras, a po prawej - przedpokój. Stąd wchodziło się do dużego salonu, usytuowanego w skrzydle parterowym. Drugi salon z przylegającą do niego jadalnią znajdował się w trakcie ogrodowym. Pozostałą powierzchnię na parterze zajmowały pokoje mieszkalne, gościnne i służbowe.

Skarbiec wnętrze
(w saloniku ok.1928r.) siostry Zofia, Halina, Iza Władyczańskie

Wszystkie pokoje reprezentacyjne miały obicie z tapet o różnych tonacjach i wzorach, parkiet dębowy z ornamentami, sztukaterie na sufitach, żyrandole kryształowe i brązowe, piece z ozdobnych kafli. Duży salon urządzony był meblami dziewiętnastowiecznymi, wybitniejszych dzieł sztuki w Skarbcu nie było.

Skarbiec
od lewej: Zofia Władyczańska, Irena z Ostrowskich Pieńkowska, Antonina Władyczańska, za nimi
oficer rosyjski, Pani Massalska, Ignacy Pieńkowski, Izabella obok ojca Miłosława Władyczańskiego
(lato 1915 rok - "ostatnia herbatka" przed ewakuacją na Krym)


Wszystkie przedstawione zdjęcia zostały zrobione na terenie majątku. Większość zdjęć wykonał Stanisław Władyczański, który był ówczesnym pasjonatem fotografii. Opisy wnętrz i majątku zawdzięczamy Zofii Boguszewskiej z domu Władyczańskiej.

Skarbiec

Nieocenioną pracę w odkrywaniu historii i tajemnic majątku Skarbiec wykonał Janusz Władyczański, syn Stanisława. Przedstawione tutaj informacje zawdzięczamy właśnie jemu. Materiały o Skarbcu znalazły się również w wydawnictwach takich jak: "Wiadomości Ziemiańskie" - numer 16/17/2003 oraz "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej" Tom 2 - autor: Roman Aftanazy.

Niestety czasy ziemiaństwa już minęły, to co zostało po majątku Skarbiec przedstawiają poniższe zdjęcia, wykonane przez Janusza Władyczańskiego. Władze sowieckie postanowiły zniszczyć wszystko to, co miałoby przypominać o dawnej Polsce.
Majątek Skarbiec dosłownie został zrównany z ziemią.

Skarbiec dziś
Widok kamiennych piwnic widzianych od lewej strony pałacu
Skarbiec dziś
Ruiny Skarbca - widok z tyłu dworu (z brzózką na pierwszym planie)



Wszelkie prawa zastrzeżone, wykorzystywanie zdjęć i treści bez zgody autora jest zabronione. Kontakt z autorem E-mail: Michał Boguszewski.